3 ranghugmyndir um evrusvi

A gefnu tilefni er rtt a fara yfir rjr "mtur" um evruna og ESB.

(1) v hefur veri treka haldi fram a evran henti okkur vel ar sem viskipti slands su mest evrum. Stareyndin er s a tflutnings- og innflutningsvrur okkar; t.d. ola, bxt, kol, l, fiskur, flugvlar eru a mestu verlagar USD. - Umskipun Rotterdam skiptir hr engu mli. - Fiskur er seldur evrum, USD, EUR, msum krnum, GBP og fleiri myntum en inaarframleisla a langminnstu leyti EUR (USD mest svo NOK).

(2) v er haldi a okkur a lfskjr su hr verri en ngrannalndunum en jarframleisla mann (PPP sem miast vi kaupmtt) er hrri slandi en a mealtali ESB. Reyndar er jarframleislan hrri mann en mrgum vimiunarlndum okkar. v er haldi fram a evran s lausn til a bta lfskjr okkar tt a ngrannalndunum, en samt er a svo a Danmrk, Svj, Noregur og Bretland nota ekki evruna. Aeins Finnar hafa teki upp evruna af ngrnnum okkar, en 2/3 Finna vilja ekki leggja meira "bjrgunaragerir" evrpskra banka: http://www.businessweek.com/ap/2012-07-12/poll-shows-anti-bailout-mood-growing-in-finland - er ljst a evran lifir ekki nema me aukinni asto fr aildarrkjunum.

(3) Silfri Egils var v haldi fram dag a evrpsk rki byggju vi agari hagstjrn en slendingar. Vera m a etta standist skoun varandi verblgu sustu ratuga, en rum mlikvrun eins og atvinnuleysi og lfeyrismlum erum vi kvenum srflokki samt Noregi og Sviss (sem bi eru utan ESB lkt og sland). Atvinnuleysi upp 25% eins og Spni getur ekki veri eftirsknarvert. Lfeyriskerfi sem er ekki fjrmagna getur ekki kallast byrgt.

a er margt sem vi getum gagnrnt varandi hagstjrn slandi og margt sem vi getum gert betur. Eitt af v er a blekkja ekki okkur ea ara me v a alhfa um tfralausnir. ESB aild er engin tfralausn.


Hagvxtur raun?

Er raunverulegur hagvxtur slandi egar tugir milljara hafa fari einkaneyslu r sreignarsparnai og me yfirdrttarlnum?

Hagvxtur sem byggist alfari lntkum er einskis viri. a ttum vi a vita eftir eignablur sustu ra.
Bmennska sem sur spu af sonu tsi er minna en einskis viri.

Tlur Vinnumlastofnunar mla minnkandi atvinnuleysi, en tlur Hagstofunnar mla minnkandi atvinnuttku.
Blekkjum ekki sjlf okkur me rngu bkhaldi.

Heimilin hafa reki sig fram me v a eya sparnai snum. N hafa yfirdrttarln tvfaldast stuttum tma. Slkt kann ekki gri lukku a stra og getur aldrei talist "sjlfbrt".
Frysting lna, vaxtabtur, ttekt lfeyris og yfirdrttarln eru skammtmafrestun vandans en engin lausn.

Skattaglein skilar sr seint sjlfbrum tekjum en dregur markvisst r fjrfestingu, einmitt eim tma sem vi ttum a vera me fluga fjrfestingu inai, orku og ferajnustu.

Hagvxtur er stundum ofnota hugtak. - Gtum a v hva er raun bak vi hann.


mbl.is Fullt tilefni til bjartsni og sknar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

J a er rtt

Hvernig getur sland veri fyrirmynd fyrir Evrpu "um hvernig eigi a koma sr t r efnahagserfileikum og sna hratt aftur til hagvaxtar"?

Svar:

Me v a "bjarga" bnkum sem allra minnst eins og varast var me neyarlgunum 2008
og
Me v a vera me eigin gjaldmiil (Grikkland, Spnn, rland og fleiri eru v miur me evru)


mbl.is sland fyrirmynd Evrpu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Villandi reiknivl

Stuningsmenn ESB aildar hafa sett upp vgast sagt villandi reiknivl vef snum og var sagt fr henni frttum Stvar 2. Flki er boi a bera saman tv ln; anna slenskum krnum og hitt evrum.

Vi fyrstu sn virist essi reiknivl vera mjg vndu enda reiknast mealvextir eftir lntkudegi og tekur hn mi af mismunandi vaxtatmabilum og verblgu. tkoman er alltaf s a slenska lni s drara en aal stan er s a verblgan hkkar hfustlinn. Stra skekkjan er hins vegar s a gengi gjaldmilana er ekki teki me reikninginn. a er nefninlega nausynlegt a skoa niurstuna anna hvort t fr slenskum krnum ea evrum og taka mi af gengisbreytingum milli gjaldmilanna.

dminu var 20.5 milljn krna evruln fr 2005 bi a lkka 8.1 milljn krna samkvmt reiknivlinni. Ef vi skoum gengisbreytingarnar tmabilinufr 2005 kemur ljs a gengi evru hefur hkka um meira en 107%! - etta hefur au hrif a evrulni vri mun hrra egar gengi er teki me reikninginn.

Hvernig er hgt a bera saman erlent ln vi slenskt og taka ekkert tillit til gengisbreytinga?

Hva hefur rtt miki um hrif gengisbreytinga slensku krnunnar erlend ln slandi?

Hefur s umra alveg fari fram hj eim sem settu essa reiknivl upp?

Ea er veri a gleyma strstu breytunni essu dmi viljandi?

EUR ISK 2005-2012

http://lan.jaisland.is/


Holland og Hollande: Ntt misgengi?

Stefna jverja evrukrsunni hefur veri ofan hinga til og herslan hefur veri niurskur og takmarkaa peningaprentun. Tekist hefur a skipta um ga stjrnmlamenn Grikklandi og talu til a knja um niurskur og kerfisbreytingar. Vandinn hefur samt breytt r sr ekki sst Spni og svo eru kvenar jir sem lta oft ekki auveldlega a stjrn. Holland hefur treka hafna grunnbreytingum Evrpusambandinu meal annars jaratkvagreislum og nlega fll Hollenska stjrnin egar fara tti sku leiina ahaldi.

N eru semsagt kosningar bi Hollandi og Frakklandi ar sem forsetaframbjandinn Hollande er sigurstranglegastur. - Fnar essara tveggja rkja er nstum eins me raua, hvta og bla strpu. - Seinni hluti forsetakosningarna Frakklandi fer fram eftir viku og svo er bi a kvea kosningar 12. september Hollandi eftir a rkisstjrninni tkst ekki a n saman um fjrlg. Portgal, tala (og rland), Grikkland og Spann (PIGS) hafa glmt vi skuldavandann me niurskuri. N eru a Holland og Frakkland sem "svkja lit" og virast tla a kjsa sr stjrnmlamenn sem fara gegn stefnu jverja. Misgengi er a frast til. Augu manna hafa veri PIGS en n btast vi Holland og Frakkland (HF).

annig kalla Holland og Hollande n vibrog fr Berln og Frankfurt.


Margt rtt hj Martin

Martin Wolf tk mlsta slands Icesave. Hann tekur mlsta slands ESB mlum og hann bendir hvernig rtt s a forgangsraa (focus on your strengths).

Allt er etta rtt hj Martin Wolf.

Sast en ekki sst tekur hann mlsta almennings gegn rkisvingu skulda:

"Siferislega ttu i ekki a gera a af v a allir sem lgu f ann fbjnabanka voru ffl og a var heimskulegt af rkisstjrninni a bta eim tjni eftir . a var okkar vandi en ekki ykkar. i geru bara a sem rttast er a gera vi tlendinga fjrmlageiranum. i fru illa me v a er a sem gert er fjrmlageiranum.

Vandi Evrpu, Japans og Bandarkjanna er ekki sst flginn rkisvingu einkaskulda me "bjrgunarpkkum".

a er mr gjrsamlega skiljanlegt af hverju eir sem telja sig ssalista eru spenntastir fyrir slkri rkisvingu einkaskulda. Kannski er a vegna ess a eir vilja rkisva sem flest?

a m akka essum ga gesti fyrir komuna. - Fum vi ekki a sj hann Silfri Egils?


mbl.is Wolf segir krnuna reynast vel
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vandi hnunnar er vandi eggsins (og fugt)

Bankakrsan 2008 leiddi af sr rkjakreppu. a hefur ur gerst sgunni egar vanskilin hafa me einum ea rum htti "lent" rkissjunum.

Evrukrsan 2011 er rkisskuldakreppa. Vaxandi skuldsetning rkjanna er a rsta evrpsku bnkunum ar sem eigi f eirra byggir rkisskuldabrfum. annig leiir rkisskuldakreppa af sr ara bankakreppu.

N er haldi fram a "bjarga" bnkunum me enn frekari skuldsetningu rkssja Evrpu. essi skuldsetning mun lkka enn frekar mat markaarins tistandandi skuldum rkjanna. essi verlkkun rkisskuldabrfum er ekki komin fram bkum bankanna nema a litlu leyti en "bjrgun" bankanna getur raun fltt fyrir enn verri stu eirra sjlfra ar sem eigi f eirra fellur veri. etta vita jverjar sem vilja verja sitt rkislnstraust. eir vilja frekar a einkafjrmagni fi a gjalda fyrir slm ln.

Neyarlgin slensku eru sjaldgf undantekning fr essari neikvu kejuverkun. "Bjrgunaragerir" ESB eru raun tilflutningur skuldum fr einkageiranum yfir skattborgara. Engar skuldir hafa raun veri hreinsaar burt. r eru einfaldlega rkisvddar. - a hefur lengi tt lleg rif a spa sktnum undir mottuna.


mbl.is Plstur deyjandi sjkling
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hin hljlta bylting

sama tma og umran er hva neikvust og horft er til Grikklands, kreppu og strstaka er rtt a minnast ess trlega skpunarkrafst sem br manninum. Aldrei hafa framfarir veri meir en einmitt n. Nanotkni, tlvutkni, rtottkni og lftkni setja mark sitt 21. ldina. Steve Jobs var maur skpunar og framfara.

Minnumst Jobs.


mbl.is Steve Jobs ltinn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skai og orsporsheimtur sari tmum

a hefur lengi legi fyrir a Bretar ullu slandi mldu tjni me v a setja friarj bekk me hryjuverkasamtkum. essi gjrningur gleymist seint og er hann sannkllu lg strjar - beint gegn j nauum.

N er komin skrsla sem snir peningalegt tjn sem unnt er a rekja beint. a tjn sem sland var fyrir var ekki sur beint og er unnt a meta a til peningalegs skaa sem sjlfsagt er mun hrri en a sem beinlnis verur raki til laganna. ingmenn hafa fengi hr ttekt sem er vonandi byrjun lengri vegfer ar sem sland leitar rttar sns.


mbl.is Milljara tjn vegna hryjuverkalaga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Morgunblai

rtt fyrir a prentmilum hafi margendurteki veri sp daua eru enn til dagbl sem eru leiandi umrunni. au hafa reynd meiri vigt en margir ljsvaka- og netmilar. etta eru au bl sem hafa ristjrnarstefnu og skra sn. annig bla er Morgublai. Fyrir utan a vera morgunbla er Morgunblai me strsta netmiillinn landinu; mbl.is og er annig auk ess tbreiddasti fjlmiillinn

En a sem gerir blai flugt er ritstjrnarstefnan sem hefur reynst vera flug stjrnarandstaa bi landsvku og Reykjavk. Hr g a tala um ritstjrnina sustu tv r. mrgum strmlum hefur blai leitt umruna fr upphafi til enda. M hr nefna umruna um Icesave og ESB. Ristjrnin a er hressandi a lesa bla bor vi Morgunblai og vi slendingar vrum ftkari (bkstaflega) ef svona blai vri ekki til a dreifa. Mli me Mogganum.


Saga r ferajnustunni

nunda ratugnum var unni a smi flugmurskips sem var nefnt Varyag (Варяг) af Sovtmnnum. rinu eftir fall kommnismans Sovtrkjunum var smi ess htt.

Sex rum sar var a keypt uppboi fyrir tvo milljara krna af einkafyrirtkinu "Chong Lot Tourist and Amusement Agency" sem sagi tilgang kaupanna vera a setja ft fljtandi feramannaparads fyrir utan Macau og ttu a vera 600 herbergi skipinu.

ri 2005 er skipi komi urrkv og teki gegn. Fer litlum sgum af skipinu ar til sasta mnui egar vi er siglt haf t; en sem fullbi herskip og jafnframt fyrsta flugmurskip Kna.

Varyag


Framskn Sigmundar - riji flokkur Gumundar

Gumundur Steingrmsson mun morgun kynna stofnun ns flokks en eitthva lak stofnun hans t dag. Gumundur hefur veri Samfylkingunni og Framsknarflokknum (tvisvar) og n stofnar hann rija flokkinn.

a vekur athygli a a virist vera hugi Gumundur inngngu slands ESB sem knr hann fram til a stofna srstakan stjrnmlaflokk. er a svo a eitt stjrnmlaafli; Samfylkingin hefur ESB inngngu oddinum. a er v spurning hvort Gumundur urfi a stofna rija flokkinn. Hefi ekki veri nr a sna aftur?

Tmasetningin er lka srstk. Aldrei hafa veri meiri efasemdir um ESB og evruna en n. Ekki sst Evrpu sjlfri. Og hafa efasemdirnar veri miklar hj mrgum.

Gumundur er kominn af jekktum framsknarmnnum og man g vel kynni mn af fur Gumundar honum Steingrmi Hermannssyni, ekki sst kringum stofnun og upphaf Heimssnar en vi stum bir fyrstu stjrn ess flags sem n mir miki . a var engin skammsni a stofna a.

Mr finnst Framskn undir stjrn Sigmundar Davs vera framsn: a er fleiri og betri mguleikar fyrir sland en a ganga ESB.


mbl.is Ekki lklegt til a veikja Framskn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

G og mikilvg stafesting

Neyarlgin voru nausynleg og hafa n hloti stafestingu ESA. ar me er vissu eytt.

Sagan mun lka dma kvrun vel a rki skyldi ekki dla inn sund milljrum bankana oktber 2008.
st til a setja um 500 milljara af erlendum eignum lfeyrissjana me.
Auk ess var kvarta yfir v a lnalnur Selabankans vru ekki nttar sama tilgangi sem skyldi.

a m akka Geir Haarde forstisrherra og bankastjrn Selabankans undir stjrn Davs Oddssonar a ekki fr verr. Gott er a menn reyndu ekki a "bjarga mlum" me vonlausum bjrgunarpkkum miju hruninu.

Hr er svo stafest a neyarlgin standast skoun. n eirra hefi sland ori starfhft.
A essu llu ofangreindu er sland betur statt en rland.


mbl.is Neyarlgin ekki brot EES-samningi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Breytt um krs

Fyrsta fjrhagstlun eftir kosningar var lg fram gr bjarstjrn rborgar. rangur mikillar vinnu starfsflks, ba og kjrinna fulltra ar sem allir bjarfulltrar komu a verki birtist n skrum umskiptum fr taprekstri jkva afkomu af rekstri samstunnar.

Afgangur var sast ri 2007 og var hvalreki formi hlutabrfaslu af Hitaveitu Suurnesja sem skilai langmestu.

N er gert r fyrir a skuldir veri greiddar niur fyrir meira en 3 hundru milljnir. annig minnka skuldir og fara r 9.3 milljrum innan vi 9 milljara. Skuldir ba fara undir 1 milljn. Enn eru skuldir of har og verur fram unni a hagringu. Drustu krnurnar eru r sem fara vaxtagreislur. S fjrfesting a greia niur skuldir er nausynleg svo vi sum me traustan grunn til sknar.

tt margir hafi skoanir hinum msu einstku mlum er g viss um a allir hljti a vera sammla um essi aalatrii.

mbl.is Skuldir rborgar lkka fyrsta sinn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er jin hf?

Einn af frambjendum til stjrnlagaings er Jnas Kristjnsson pistlahfundur. Niurstaa hans dag er s a slenska jin s hf um a stjrna sr. Mli snu til stunings bendir hann a innan vi helmingur kjrskr skuli kjsa. Sgulega ltil ttaka er honum greinileg vonbrigi en getur veri a jin telji mikilvgari verkefni og brnni en a taka tt essari tilraun? g leyfi mr a treysta jinni til a meta a sjlf hvenr hn ks a fara kjrsta.Virum rtt flks til a kjsa og lka til a kjsa ekki.

slenska jin hefur snt a a henni er ekki sama eins og egar 62,72% kusu jaratkvagreislu um Icesave-samningana. ttaka undir 50% stjrnlagaingi ar sem flk var hvatt til ttku hltur v a vera miki umhugsunarefni.

Va um heim er veri a kljst vi afleiingar fjrmlahruns. ar leita menn oft undirstur samflagsins og vilja margir treysta r stoir frekar en a veikja r. Skoa hva fr rskeiis framkvmd frekar en a hrfla vi eim sttmlum sem samflagi byggir .

Leyfi mr a endurbirta pistil Jnasar Kristjnssonar fr v dag hr a nean:

"jin er hf"

"ll saga lveldisins snir, a slendingar eru hfir um a stjrna sr. Hruni er elileg niurstaa samflags, ar sem ffl kjsa ffl til a auvelda fflum a stela peningum. Ekki btir r skk, egar jin fr fyrsta sinn tkifri til a kjsa persnur framhj fjrflokknum. nennir neyzluflk bara alls ekki kjrsta. Unga flki liggur uppi sfa og tur popp. Innan vi helmingur kjrskr nennir a uppfylla skyldur borgara lrisjflagi. v skulum vi leita nir Evrpu og evru. eim mun fyrr num vi eirri farslli stu a geta lti ara um a stjrna okkur."

(teki af jonas.is)


Niurskurur og skursstofur

S hersla a skera einna mest niur hj tveimur kragasjkrahsunum arf skounar vi. Vi fyrstu sn virist blasa vi a skursstofur veri aflagar eim sjkrahsum sem hafa frekar lgan kostna. etta er reyndar umdeild stefna. ess vegna fagna g essari yfirlsingu Gubjarts Hannessonar. Mia vi r tlur sem g hef s er veginn launakostaur Heilbrigisstofnunar Suurlands mun lgri en Landsptalans. Sama virist vera me kostna per ager. Reyndar hefur veri snt fram a hr geti muna verulegum upphum og er spurningin hvort hr s um sparna a ra ef sjklingar urfa a skja jnustu einingu sem er drari rekstri. Sama sjlfsagt vi um Suurnesin og Suurland. Samtk Sunnlenskra Sveitarflaga hafa bent ennan samanbur me tarlegum htti.

Gott vri a f a vita hverjir unnu r forsendur sem liggja til grundvallar egar kvei er a skera niur um tugi prsenta landsbygginni en krnutala hfuborgarinnar er nr breytt. Inn forsendurnar kann a vanta lkan launakostna og svo samflagslegan kostna vi a aka milli staa me sjklinga og ara tti. etta vi um fleiri mlaflokka og er ekki lklegt a vihorf til fangelsins Hlmsheii mtist af vihorfi hfuborgarinnar. g treysti v a Gubjartur kynni sr mli vel og fari yfir forsendurnar me forstjrum kragasjkrahsanna eim vikum sem enn eru til stefnu.


mbl.is Mun endurmeta tillgurnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ekki botna enn

essar tlur sna v miur a botninum er ekki n. Samdrtturinn sr sta sama tma og rki og sveitarflgin eru rekin me miklum halla. N liggur fyrir a opinberir ailar vera a skera enn frekar niur og ekki verur lengur treystandi "hagvxt" sem byggir hallarekstri.

N vona g a sem flestir sji hva a er lfnausynlegt fyrir sland a auka framleislu og framleini. Hallarekstur eykur ekki jarframleislu nema rstutta stund. Fjrmagnskostnaurinn sem hallanum fylgir minnkar frekar hagvxt og hagsld.

Aulindir, menntun og lgt gengi krnunnar tti a mynda kjrastur til uppbyggingar tflutningsvrum. Vonandi verur hgt a fara skn essum svium fljtt.


mbl.is 3,1% samdrttur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Verkin framundan

dag var samykkt tillaga okkar fulltra D-lista um a ra stu Stefnsdttur sem framkvmdastjra Sveitarflagsins rborgar. Tillagan var samykkt me llum greiddum atkvum. tt margir mjg hfir umskjendur hafi boi fram krafta sna er essi rning um margt jkv. Vi munum nta au tkifri sem gefast til a spara yfirstjrn sveitarflagsins eins og gert var strax a afloknum kosningum. lgum vi niur 3 stugildi og breyttum samykktum sveitarflagsins annig a bjarfulltrum verur fkka r 9 7. breyttum vi starfsheiti bjarstjra framkvmdastjra samykktum rborgar en a er hi eiginlega heiti sta embttismanns sveitarflaga samkvmt sveitarstjrnarlgum. tt heimilt s a kalla framkvmdastjrann bjarstjra ea sveitarstjra er a anda ahalds a ra sveitarflaginu framkvmdastjra. Vi gerum okkur far um a hafa rningarferli sem best og snist mr a a hafi tekist vel.

N eru krefjandi verkefni framundan ar sem vi urfum a takast vi fjrhagsvanda sveitarflagsins og sama tma a horfa au sknarfri sem hj sveitarflaginu felast. Vi erum me frbra stasetningu, vatnsmestu landsins og svo erum vi me samngubtur farvatninu eins og tvfldun Suurlandsvegar og Suurstrandarveg. Grunnurinn a skninn verur a vera byggur v a reksturinn skili einhverju af sr a greia af fjrfestingarskuldum. n ess er ekki hgt a gera neitt me gri samvisku. Rning stu Stefnsdttur er skynsamleg til ess a unnt s a takast vi essi verkefni af festu strax. D-listinn fkk yfir 50% greiddra atkva til ess a breyta herslum og n tkum hallarekstrinum. a er fyrsta verkefni og a munum vi gera.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband